Saç Dökülmesi nedenleri ve sınıflaması

Saç sökülmesi-Alopesi diffüz(genel ve yaygın) ve lokal(bölgesel) alopesi olarak sınıflandırıldığı gibi saçlı deri problemlerinin varlığına görede Sikatrisyel-Cicatritial yani saçlı deride hasar yapan alopesiier ve Skatrisyel olmayan-Noncicatritial yani saçlı deride hasar yapmatyan alopesi olarakta sınıflandırılmaktadır.

1. Nonskatrisyel Alopesi

Bu gurup alopesilerde saç folliküllerinde ve saçlı deride kalıcı hasar yani fibrozis ve skar gelişmemektedir.
Nonskatrisyel Alopesi diffüz-yaygın ve lokal olabilmektedir.

  • Diffüz Non skatrisyel Alopesiler
    • Anagen Effluvium
    • Telogen Effluvium

Diffüz nonskatrisyel alopeside ayırıcı tanıda;

Androgenetic Alopecia

Female Pattern Hair Loss

Psikojenik pseudoeffluvium; hastada fizyolojik bir dökülme var ancak hastanın saç dökülme korkusu ile bu belirtiler ile gelmektedir.

Alopeciaphobia

Telogen Mania; açşırı saç fırçalamayla kendisini göstermektedir.

Trichotillomania

Delusion of Alopecia/Body Dysmorphic Disorder

Alopecia Areata düşünülmelidir.

Tedavi;

Alta yatan neden ile birlikte saç siklusu tekrar düzenlenmelidir. Topikal  minoxidil kullanılabilir. Topikal yada sistemik kortikosteroidler,  diyete pantothenic acid, biotin, L-cystine, medicinal yeast ve pantothenic acid kompleksi (“CYP-complex”) kullanılabilir. Diffüz alopeside saçların grileşmesi sistein metabolizmasına bağlıdır. Özellikle L sistein ve B vit kompleksleri son derece kullanımı anlamlıdır.

  • Lokal Non skatrisyel Alopesiler
    • Alopesi areata ; en çok her iki cinsten genç ve orta yaşlı erişkinlerde görülür. Çoğu vaka kendiliğinden iyileşir; yani gelip geçicidir ve özel bir tedavi gerektirmez. Bu hastalığın nedeni tam olarak bilinmese de, bu saç dökülmesinden, yalnızca saçları etkileyen bir otoimmün süreç sorumlu tutulmaktadır. Hastalarda genellikle madeni para büyüklüğünde, yani 2.5 santimetre çapında bir veya daha fazla dairesel alanda saç dökülmesi görülür. Daha ayrıntılı bilgi için ...
    • Trichotillomania; Saçların tekrarlayan koparma alışkanlığı ile ortaya çıkmaktadır. Kadınlarda ve çocuklarda daha fazladır. Çocuklarda anne uyumsuzluğı suçlanmaktadır. Telojenler kolay çekilmekte anajenler ise kırılmaktadır.  Bu needle alopesik alanlada uzunlukları değişken 2.5-3 cm arasında saçlar gözlenmektedir. Saçlı deri dışında kaş ve kirpiklerde olabilmektedir. Saçlarda oynama alışkanlığı telefon konuşmasında yada  televizyon seyrederken olmakta. Sıklıkla elin kolay ulaşabileceği frontotemporal alanda olmaktadır. Bazı hastalarda koparılan saçların yenilme alışkanlığıda olabilmektedir. Buna Trichophagy denilmektedir. Alışkanlık bırakıldığında saçlar normale dönmektedir.62
    • Traksiyonel-çekme Alopesi; Traksiyonel-çekme Alopesi; Mekanik çekmeye bağlı gelişmektedir. Sıklıkla aşırı yapılan saç sitillerine,  kaza, kaşıntılı saçlı deri hastalıklarına ve kompulsif psikolojik hastalıklara bağıdır. Mekanik olanlar; kaza yada stil amaçlı olabilmektedir. Saçın topuz yapılması, tarama ve fırçalama, saç bantları, tokalar, bugidiler yapabilmektedir.  Saçların aşırı ve sert taranması da nedenler arasındadır.
    • 64

      Kaza sonucu aşırı çekme saçlı deride inflmasyonda yapmaktadır.

      63

      Özellikle saç topuzu ve saçların yandan bağlanması saç sınırnda dökülmelere ve buralarda vellus tarzında kıllrın görünmesine neden olmaktadır.

      65

      Mekanik saçların çekilmesi zamanla saçlı deride inflamasyona neden olmatadır.

      Kimyasalların kulanımı kliniği daha zorlaştırmaktadır.

      Tekrarlayan sürtünme saçların kırılma ve dökülmelerine neden olmaktadır. Saç bantları, pretibial alanda dökülmeler yapmaktadır.

      66

      Örneğin break danse yapanlarda sokak dansçılarında saç vertexinde bu tip sürtünmeye bağlı dökülmeler olmaktadır.

      Saç bandları kullanan kadınlarda % 50 den fazla gerginlik baş ağrısı olmaktadır. Dökülen saçların çevreside saç şaftında kırılma ve dökülmeler gözlenmektedir.Yüz germe oprerasyonları sonraı dökülmeler olabilmektedir.

    • Postoperatif occipital alopesi;  uzun saatler süren cerrahi operasyon sonrası gelişmektedir. Hipertermi ile yapılan uzun süren kardiak operasyonlar, obstetric cerrahiler  sonrasında uzun sure occipital alana basınç uygulanması geçici iskemi ile saçları dökmektedir. Operasyondan birkaç gün sonra hızla dökülme olmaktadır.

2. Cicatritial alopecia-Sikatrisyel Alopesi

Sikatrisyel alopesi 2 ye ayrılmaktadır.
1. Primer
2. Sekonder

Primer Sikatrisyel Alopesi;

Bu guruptaki alopesilerde problemler sadece saçlı deri ile sınırlıdır. Saçlı deride yaşanan bu problemler saç folliküllerinde iltihabi hasar ile  fibrozis yapmakta yani saçlar kalıcı olarak dökülmekte ve saçlı deride de skatrisler gelişmektedir.

Bu guruptaki hastalıklar saçlı deride iltihabın oluşumunda rol oynayan lenfosit ve/veya nötrofil gibi inflamasyon hücrelerinin varlığına göre de sınıflandırılmaktadır.

1. Lenfositlerin rol oynadığı Primer skatrisyel alopesiler;

  • Lichen planopilaris-Liken pilanoplaris; Lichen planoplaris te detaylı bilgi bakınız...
  • Pseudopelade of Brocq;Alopesi areata'ya benzemektedir. Etyoloji bilinmemektedir. Saçlı deride sınırlı bir klinik tablodur. Asemptomatik seyretmektedir. Pull testi negatiftir. Konfeti tarzında saç dökülme alanları yanında büyük plaklarda yapmaktadır. Alopesi alanları hipopigmente ve atrofi olabilmektedir. Tedavi "Lichen planoplaris" ile aynıdır.
  • 41

  • Central centrifugal cicatricial alopecia; Afrika ırklarında gözlenmekte ve hastaların sıklıkla saçlarını düzleştirmek amaçlı yaptıkları sıcak metal tarak işlemlerine bağlıdır. Asemptomatiktir. Saçlı deride gerginlik, batma hissi ve kaşıntı olabilmektedir. Orta hatta vertexte başlayarak yayılmaktadır. Tedavi "Lichen planoplaris" ile aynıdır.
  • Alopecia mucinosa; folliküler musinosis olarak bilinmektedir. Tüm yaş döneminde gözlenmektedir. Erkeklerde biraz daha fazladır. Mycosis Fungoides ile birlikteliği önemlidir. Saçlı deri, ense, kaş ve kirpikler etkilenebilmektedir. Lezyonda kaşıntı, terleme ve duyu yokluğu bulunmaktadır.
  • alopesi  ucinosa

  • Keratosis pilaris spinulosa decalvans/Folliculitis spinulosa decalvans; Daha çok çocukluk döneminde gözlenmektedir. Ailesel yatkınlık söz konusudur.
  • spinilosa

  • Discoid lupus erythematosus 
discoid
  • Scledoderma/morfeamorfea
2. Nötrofillerin rol oynadığı Primer skatrisyel alopesiler
  • Folliculitis decalvans; Erişkin dönemde başlamaktadır. Kaşıntı, ağrı gerginlik olabilmektedir. Düzensiz kenarlı yuvarlak depigmente alopesi alanları olmakta çevresindeki aktif sınırda folliküler püstüller gözlenmektedir. Lezyonlarda Staf. Aerius bakaterisi gözlenmektedir.

42

  • Perifolliculitis capitis abscedens et suffodiens; Tipik olarak gençleri ve özellikle zenci erkekleri etkilemektedir. Ağrılı saçı deride abse benzeri alanlar gelişmektedir. Acne conglabata, hidroadenitis suppurativa olabilmektedir. HLA B 27 pozitifliği spondyloarthropati riskini göstermektedir.

43

3. Lenfosit ve nötrofillerin rol oynadğı mix Primer skatrisyel alopesiler;

  • Acne keloidalis nucha; 40 yaş altı Afrika ırklarında daha fazladır. Occipital ve ense sık tutulmaktadır. Papülopüstüller ile başlamakta ve skar ile nodüller gelişmektedir.

45

  • Acne necrotica; Erişkinler olmaktadır. Kaşıntılı gergin kırmızı papüller püstüller gelişmektedir. Ortasında hemorajik su çiçeğine benzer yapılar gelişebilmektedir.  Frontal alan sıklıkla etkilenmektedir. Ataklar halinde seyretmektedir.

46

  • Erosive pustular dermatosis of the scalp; yaşlılarda gözlenmektedir. Sıklıkla eroze, şişlikler kabuklu plaklar olmakta ve travmalar sonrasında başlamaktadır.

44

Sekonder Sikatrisyel Alopesi;

Saçlı deri dışındaki hastalıklar ve genetik durumlar saçlı deriyi etkilediğinde skar ile sonuçlanan alopesi yani kalıcı saç kaybı yapmaktadır.

  1. Genedermatozlara bağlı kalıcı alopesi; Doğuştan saç kaybı vardır ve genetik geçişlidir.
    • Ektodermal Dysplasia;

47

    • Aplasia cutis congenital; Doğumla birlikte saçlı derinin epidermis ve dermis gibi tabakalarının olmayışıdır. olmayışıdır. Saçlı deri en sık etkilen alandır.  Sıklıkla orta hatta gözlenmektedir.  Alopesi alanında genişlemiş venler gözlenmektedir. Tek lezyon daha sıktır ve yuvarlak 0.5-10 cm çaplarında olabilmektedir. Ülser ile başlayıp Skar gelişimi söz konusudur.

48

    • Incontinentia pigmenti; X kromozomu geçişli olması nedeni ile kız çocuklarında gözlenmektedir. Vücutta Blaschko çizgilerini takip etmekte ve 3 stage geçmektedir. Saçlı  deri tutulumunda düzensiz kenarlı plaklar yapmaktadır.

49

    • Ichthyosis; özellikle "congenital icthyosiform erythoderma"da skatrisyel alopesi olmaktadır

50

    • X chromosomal Chondyspiasi Punctata;Kemik tutulumu yanında saçlı deride saktrisye alopesi yapmaktadır.
    • Hereditary Epidermolysis Bullosa; deride son derece hassas ve su toplamaları olmaktadır. Junctional ve distrofik formu saçlı deride skatrisyel alopesi yapmaktadır.
    • Porokeratosis mibeli; Akiz yada herediter olabilmektedir. Saçlı deride skatrisyel alopesi yapmaktadır.
    • Epidermal Nevus; Nevus sebaceous en sık gözleneidir. Çocuk döneminde gözenmekte yaşla büyümekte

51

    • Damarsal anomaliller
    • Dyskeratosis Follicularis (Darier hastalığı)

2.Fiziksel ve kimyasal travmalar

  • Mekanik travmalar; sıklıkla doğum travmaları, basınç travmaları ve traksiyon alopesiye neden olmaktadır.
  • Yanıklar;
  • Donmalar;
  • Kimyasal yanıklar;
  • Kronik kaşıntı
  • Böcek ısırmaları
  • Radrasyon

3. İnfeksiyonlar;

  • Bakteriyal infeksiyonlar;
    •  Lepra
    • Sifiliz
    • Tüberkülozis
  • Viral;
    •  Zona
    •  Su çiçeği

52

  • Mantar
    • Kerion

53

    • Favus
  • Ptotozoi
    • Leishmania

4. İnflamatuar cilt hastalıkları;

  • Psoriasis
  • Pityriasis amiantacea
  • Giant cell Arteritis
  • Pyoderma gangrenosum
  • Greft versus Hastalığı
  • Morfea
  • Lichen sclerosis atrophicus
  • Cicatricial pemphigoid
  • Porphyria Cutena Tarda
  • Epidermolysis Bullosa Acqusita
  • Sarcoisdosis
  • Tumor ve kanserler
  • İlaçlara bağlı alopesi; 

Saç Dökülmesi Yaptığı Bilinen İlaçlar

Kolestrol düşürücü ilaçlar

FENOGAL CAP LOPİD TB   LESCOL TB

LIPANTHYL CAP                           CADUET TB                     LOVAKOR TB

LİPOFEN SR MİKROKAPSÜL                  ATOR TB                            PRAXAL TB

SECALİP SR MİKROKAPSÜL                   LİPİTOR TB                      CRESTOR TB

ZOCOR TB                                                    SİMVAKOL TB

Parkinson tedavisinde kullanılan ilaçlar;

MADOPAR                                                        SİNEMET                           STALEVO

Ülser İlaçları;

FAMODİN                                                         NEOTAP                            DUOVEL

AXİD                                                                   ULCURAN                       ZANTAC

RANİTAB                                                          RANOBEL

Antikoagülanlar ( Kan Sulandırıcılar);

COUMADİN TB                                            ORFARİN TB            NEVPARİN

CALCİPARİNE                                             HEPARİN SODIUM

Gut ilaçları,

ALLAGUT                                           ALLOPİN                   ÜRİKOLİZ

Romatizmada kullanılan ilaçlar;

Penicillamine                   auranofin                            indomethacin

naproxen                           sulindac                             methotrexate

A vit ve sentetik türevleri;

İsotretinoin                                                                 etretinate

Epilepside kullanılan ilaçlar

trimethadione

Antidepresanlar;

Trisiklikler                                                                  Amfetamin

Hipertansiyonda kullanılan Beta blokörler;

Atenolol                        Metoprolol                          Nadolol

Propranolol                  Timolol

Antitiroid ilaçlar

Carbimazole                Iodine                                 Thiocyanate

thiouracil

HBV aşısı

Kemoterapotikler;

Amsacrine                                                Cisplatinum                                   Cytosine Arabinoside
Cyclophosphamide (Cytoxan)             Doxorubicin (Adriamycin)          Epirubicin
Etoposide (Taxol)                                   Ifosfamide                                      Vincristine (Oncovin)
Actinomycin                                            Bleomycins                                     Daunorubicin
Methotrexate                                           Carboplatin                                    Mitomycine C
Vinblastine

     

    Dizayn