Hipokrat parmağı, Çomak tırnak, Clubbing

Çomak Tırnak , Tırnaklarda Clubbing

Çomak tırnak ailesel ve hiç bir nedene bağlı olmadan da gelişebilmektedir. Bununla birlikte sistemik hastalıklarla sık birlikteliği nedeni ile dikkatli olunmalıdır. Çomak tırnak ve parmak gelişmesinde muhtemel neden doku oksijen azalmasına bağlı damarların buralarda genişlemesi, damarlardaki tormbositlerin aktivitesi ile doku büyümesidir. 

Normalde parmağın tırnak bölgesinde kalınlığı parmağın ilk eklem bölgesindek kalınlığından daha azdır. Hipokrat parmakta bu oaran değişmiştir.Aşağıdaki resimde olduğu gibi;

Normalde anatomik olarak tırnak ile parmak-falanx  arasında bir açı ortaya çıkmaktadır. Buna Lovibond açısı denilmektedir. Bu normalde 160° den az olmalıdır. Bu açının artması 180° ve üzerine çıkması çomak tırnak tanısı açısından anlamlıdır.

Tırnaklarda clubbing tanısında açı ölçümü yapılmadan kullanılabilecek basit yöntem; Schamroth tarafından önerilmiştir. Her iki elin aynı parmakları tırnaklar değecek şekilde birleştirilmekte ortada oluşan boşluğun elmas şeklinde-diamond shaped olması tırnakların normal olduğunu göstermektedir. Clubbing de ise bu boşluk kaybolmakta şekil daralmakta ve bozulmaktadır. 

 

Tırnağın uzunlamasına eğiminin fazla olması ve paronişi gibi nedenler ile tırnak çevresi dokuların ödemi "Yalancı clubbing" görüntüsüne neden olabilmektedir. Bu sıklıkla bir parmakta gözlenmektedir. 

Çomak tırnak deformitesinin her iki el tırnaklarında simetrik tutulum göstermesi sıklıkla kalp-akciğer hastalıklarında gözlenmektedir  Akciğer hastalıkları en fazla nedendir. Çomak tırnak deformitesi bu durumlarda sıklıkla baş ve işaret parmağında başlamaktadır.

Çomak tırnağın tek taraflı ve bir parmakta olması sıklıkla o parmakta dolaşım problemlerini göstermektedir. (Bu parmakta damarsal şantlar, anevrizmalar, arteriovenöz fistüller olabilir.)

Bazı hastalıklarda tek taraflı clubbing olabilmektedir. Pancoast tümör, erythromelalgia, yada lenfadenitis gibi. 

Travmatik nedenler tek tırnakta clubbing yapabilmektedir.

Clubbing nedenleri;

1. Hipoksiye neden olan akciğer hastalıkları; bronşektaziler, sarkoidozis, akciğerde fibrozis, amfizem, astım, pnömoniler, akciğer kanserleri, plevral yada mediastinal tümörler, Hodgkin hastalığı, lenfoma, gibi. 

2. Kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları; siyanozis yapan kalp yetmezlikleri, kalp damar anomalileri, endokarditleri, Raynaud hastalığı, erythromelalgia ve Maffucci sendromu gibi.

3. Sindirim sistemi hastalıkları; kanserler, amoebiasis, ülseratif kolit, ailesel poliposis, Gardner sendromu, ascariasis, kronik hepatit, sirozlar ve çok fazla bağırsak boşaltıcı ilaç kullanımı, 

4. Endokrin sistem hastalıkları; hipertrikozis, akromegali

5. Kan Hastalıkları; methaemoglobinaemia, sulphaemoglobinaemia, haemoglobinopathies, polisitemia vera, fosfor, arsenik, berilium ve civa zehirenmesi

6. Hipervitaminozis A.

7. Beslenme bozuklukları; kwashiorkor.

8. Madde bağımlılığı

9. Syringomyelia, POEMs sendromu.

10. Lupus erythematosus.

11. Tek araflı ve birkaç parmakta ise omuz çıkıklarına bağlı yada medial sinir nöritleri, Pancoast-Tobias sendromu, aorta yada subclavian arter anevrizmaları, sarcoidosis ve gut akla gelmelidir.

12. Tek parmakta ise; lokal travma, paranişi, lenfanjit, 

13. Vinyl chloride teması

Clubbing yapan nedenlerden biriside "Pachydermoperiostosis" tir. 

Pachydermoperiostosis (idiopathic hypertrophic osteoarthropathy) nadir görülmektedir. Parmak değişiklikleri ergenlik döneminde başlamaktadır. El ve ayaklarda parmak uçları genişmiş ve el ile ayaklarda aşırı terleme gözlenmektedir. 

Burada değişimler sadece el ile sınırlı değildir. Kol ve bacaklar ile yüzdede değişimler olmaktadır. Deri üzerinde oluklar , kıvrımlar gözlenmektedir. 

 

Dizayn