Onikolizis ve Onikomadezis

Onikolizis tırnak plağının daha uç ve yan kısımlarda tırnak yatağından ve/veya hiponişyumdan ayrılmasını tanımlamaktadır. Onikomadezis ise bu ayrılmanın tırnak plağının üst kısımda; matrixte olmasıdır. 

4 klinik tipi tanımlanmıştır. 

Tip I: birçok parmak tutulmuştur, tırnak keskin sınırlı yarım ay şeklinde tırnak yatağından ayrılmıştır. 

Tip II : sadece 1 parmak etkilenmiş. İyi sınırlı ve tırnak ucuna doğru açılan bir bölümü bulunmaktadır. 

Tip III: birçok parmak tutulmuştur. Başlangıçta yuvarlak sarı renk bu daha sonra kırmızıya dönmektedir ve bu süre 5-10 gün devam etmektedir. 

Tip IV yada fotoonikolizis; tırnak altında bül gelişmekte sonrasında onikolizis ortaya çıkmaktadır. Porfirianın tüm tiplerinde bu tip onkolizis gelişmektedir. ayrıca İlaçlardan; tetrasiklin, psoralanlar, fluoroquinolonlar, kloramfenikol, doğum kontrol hapları ve klorpromazin buna neden olmaktadır. İlaç alımından ya hemen yada birkaç hafta sonra ortaya çıkmaktadır.

Foto onikolizis tipleri;

Tip I: tırnağın uç kısmına yakın onikolizis olmakta ve onikolizis sınırında pigmentasyon gözlenmektedir. 

Tip II: Tırnağın daha yukarısında olmaktadır. 

Tip IIII: Tırnağın ortasında gözlenmektedir. 

Foto onikolizste UVA suçlanmaktadır. Tırnağıın konveks yapısı ile adeta bir lens gibi davranmakta ve buda UV nin tırnak yatağına odaklanmasına neden olmaktadır.

Ayrıca tırnak yatağında melanin ve sebase bezlerin olmayışı bunu kolaylaştırmaktadır.

Onikolizis ve onikomadezis travma, irritanlar ve allerjik maddelere bağlı olarak gelişebilmektedir. Ayrıca doğumsal ve sistemik hastalıklar, ilaçlar, tümörler, mantar hastalıkları yada diğer cilt hastalıklarına bağlı olarak gelişebilmektedir. Anatomik olarak bakıldığında normalde tırnak yatağında hücre tabakalarında granüler tabaka yoktur. Psoriazis yada liken gibi cilt hastalıklarında tırnak yatağında granüler tabaka oluşması tırnak plağının yatağından ayrılmasına neden olmaktadır. 

Onikolizis travmatik kökenli gelişebilmektedir. Aşağıdaki hastada olduğu gibi 2 ayak parmağının baş parmak tırnağı zerine basıncı zamanla onikolizise neden olmaktadır. 


Tiroid hastalıklarında özellikle tiroid hormunun fazlalığında "thyrotoxicosis" de gözlenmektedr. Buna "Plummer in tırnakları" denilmektedir ve genellikle elde 4. Ve 5. parmakta başlamaktadır.

 Tırnaklarda onikolizis yapan nedenler;

Amiloidozis ve multiple miyeloma Pellegra

Anemiler  Pemfigus

Bronşektazi Porfiria

Akciğer kanseri Gebelik

Psöriarik artritis Mykozis fungoides 

Diabet hastalığı Raynaud’ fenomeni

İlaçlar Reiter’ sendromu

Scleroderma Histiocytosis X 

Sifiliz 2 ve 3 dönem Lepra 

Vitamin C eksiklği Lupus erythematosus

Yellow nail-sarı tırnak sendromu Nörotis

Yukarıda sıralanan nedenler olmasızın gelişen onikolizise basit onikolizis denilmektedir.

Onikolizis daha sıklıkla el tırnaklarında gelişmektedir. Sıklıkla irritan ve kimyasal maddeler, travma ve mantara bağlı olarak gelişmektedir.

 Tedavi; 

  • Öncelikle onikolizis ve onikomadezisi arttıran tüm faktörler elimine edilmektedir.
  • El ve ayak tırnakları kısa olmalıdır.
  • Tırnaklara travma gelişiminden uzak durulmalıdır.
  • Hastanın irritant kimyasalardan uzak kalması istenmektedir.
  • Bu problemleri arttırabilecek irritanlar ve aşırı su temasından uzak durulmalıdır. 12 ay süre ile ıslak ve su temaslarında pudrasız vinyl eldiven giyilmeli ancak bu eldivenin altında mutlaka pamuklu eldiven olmalıdır. .
  • Onikoliziste tırnakta "Candida albicans" sıklıkla gözlenmektedir. Bunun için flukonazol, ketokonazol ve itrakonazole kullanılabilmektedir.
  • Onikoliziste tırnak onikolizisin üst sınırına kadar kesilmekte ve sonrasında "ciclopirox" içeren losyon benzeri ürün günde 2 defa tırnağa 6-12 hafta uygulanmaktadır. 
  • Asitik meyva ve sebze temaslarıda kısıtlanmalıdır. 
  • Özellikle tiner, petrol ürünleri, boyalar ve metal parlatıcılar ile temastan uzak durulmalıdır.
  • Tüm tırnak kozmetiklerinden 2 ay uzak durulmalıdır. Formaldehid içermeyen kozmetikler tercih edilmelidir.
  • Tırnaklarda aseton kullanılmamalıdır. Asetat içeren tırnak oje çıkarıcılar belki kullanılabilir.
  • Eller ve ayaklar ılık su ile yıkanmalı, yıkama sırasında sert sabunlar kullanılmamalıdır.
  • Ayaklar için uygun ayakkabı seçilmelidir.

 

Dizayn