Sedefte Tırnak tutulumu

Psoriasis-sedef hastalığında tırnak tutulumu

Sedef hastalığında her 2 hastadan bir tanesinde tırnak tutulumu gözlenebilmektedir.

Tırnak tutulumu sedefin klinik alevlenme dönemlerinde daha fazla olmaktadır.

Ailesel yatkınlığı olan sedef hastalarında tırnak tutulumu daha sıktır ve daha erken yaşlarda tırnak tutulumu başlamaktadır.

Sedefte tırnak tutulumu travmalardan olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle el tırnaklarında özellikle dominant kullanılan elde daha fazla tutulum olmaktadır. Ellerini kullanarak çalışan kişilerde ve kimyasal madde teması fazla olan kişilerde daha fazla görülmektedir.

Sedefte tırnak tutulumları zamanla düzelebilmektedir. 

El tırnak tutulumları yazın UV etkilenmekte artmaktadır. 

Sedef hatalığının eklem tutulumunda tırnak tutulumları daha sık gözlenmektedir.

Sedef hastalığında tırnak belirtileri; 

  • Pitting

Tırnak plağı yüzeyinde küçük noktalar ve çökmelerdir. Sedefin en sık gözlenen tırnak belirtileri arasındadır. 

Sedefin tırnak matrixini etkilemesinden kaynaklanmaktadır.

  • Salmon (oily) patches

Tırnak altında sarı veya somon balığı pembe renginde renk adacıklarının oluşmasıdır. Sedefin tırnak yatağını tutması ile ortaya çıkmaktadır. Tırnak uzadıkça özellikle bu leke tırnak serbest kenarına geldiğinde onykolizis yapmaktadır.

  • Onikolizis

Tırnak plağının tırnak yatağından ayrılmasından kaynaklanmaktadır.Diğer onikolizislerden farkı onikolizis alanı çevresinde hafif bir kırmızılığın varlığıdır. Sedefe bağlı tırnakta onikolizis sonrası bu alana bazı mikroorganizmalar; Pseudomonas gibi yerleşebilmekte buda tırnakta koyu yeşil renk değişimine neden olmaktadır.

Sedefte daha nadir görülen tırnak belirtileri ise 

  • Splinter hemoraji

Tırnağın uç kısmında çizgisel siyah yada kırmızı renkte kanamaların olmasıdır. Tırnak yatağındaki damaraların sedeften etkilenmesinden kaynaklanmaktadır.

  • Tırnak yatağında kalınlaşma, subungual hiperketaozis

Sedefin hiponişyuma yerleşmesi ile ortaya çıkmakta tırnak altında kepeklenme ve tırnak ünitesinin kalınlaşması ve kabalaşması görülmektedir. Sedefin ağır tırnak tutulumunda gözlenmektedir.

  • Paronychia

Sedefin tırnak çevresi deri katlantısını tutmasından kaynaklanmaktadır.


  • Leukonychia
  • Lunulada eritem
  • Trachyonychia 

Sedefte tırnak tutulumunun klinik değerlendirmesi "Sedef tırnak tutulum index" i ile belirlenmektedir.NAPSI (NAil Psoriasis Severity Index)  

Bu skorlama için her bir tırnak uzunlaması ve enlemesine ekseninde 4' e bölünmektedir. Her bir 4 alanda skorlama yapılmakta ve 0-4 arası skor verilmektedir.

1.   Tırnak matrixinin değerlendirilmesi; bunun için her bir kadranda (pitting, leukonychia, lunulada kırmızı spotlar ve tırnakta ufalanmaya bakılmakta. Klinik gözlenen kadran sayısına göre 0-4 arası skor verilmektedir.

2.   Tırnak yatağının değerlendirilmesi; her bir kadranda onikolizis, splinter hemoraji, subungual hiperkeratozis, ‘oil drop’ (salmon patch dyschromia) bakılmakta ve skorlanmaktadır. 

3.   Her bir tırnak için matrix ve tırnak yatağı skorları toplanmaktadır.

4.   Sonra 20 tırnak için skorlama yapılmakta buna NAPSI skoru denilmektedir. 


Tedavi

  • Mikrotravmalar azaltılmalıdır.
  • Topikal tedaviler;

Steroidler, D vitamin ve tazarotene kullanılmaktadır.

Ancak tırnak matrixi özelliği nedeni ile topikallerin geçişine izin vermez.Tırnak belirtilerinde topikaller pitting ve onlykoliziste etkili değildir. Tırnak yatağı sedef tutulumlarında yada hiperketaozislerde topikaller az etkilidir ve uzun süre ve en güçlü topikaller kullanılmalıdır.

ILTriamcinolone acetonide 2.5–10 mg/mL dilüe edilerek her ay uygulanabilir. Tırnak altında uygulamalarda ağrı ve hemorajiler gelişebilmektedir.

  • Sistemik ilaçlar;

Düşük doz acitretin 0.2–0.3 mg/kg/gün kullanılabilir. 0.3 mg/kg/günden yüksek dozlar trınaklarda paranişia gibi yan etkiler yapabileceği için didkkatli kullanılmalıdır.

Methotrexate ve CyA kullanılabilir ancak daha az sık kullanılmaktadır.

PUVA etkili değil hatta tırnak tutulumlarını daha kötüleştirebilmektedir.

Biyolojik ajanlardan alefacept, etanercept, infliximab, efalizumab ve adalimumab içerisinde infliximab en etkili olanıdır. Alefacept ve etanercept orta etkilidir. Adalimumab ve efalizumab etkinliği üzerine tam bilgiler yoktur.

Püstüler psoriasiste tırnak tutulumu

Sedefin klinik olarak farklı ve ağır seyreden formu olan Püstüler psoriasis (PP) de tırnak tutulumu nadir ve daha az sayıda tırnakları etkilemektedir. Tırnak tutulumuna özel bir ad verilmektedir “Hallopeau’s acrodermatitis”. Tırnak dışında parmakta etkilenmektedir. Palmoplantar psoriasiste 30% tırnaklar etkilenmektedir. 

Tırnak plağında püstüller gözlenmektedir.

Tedavi

Püstüller sedefte tedavide Acitretin 0.5 mg/kg/gün 4-6 ay kullanımı etkili ve tekrarları engelemektedir. Calcipotriol 0.005% lokal kullanımı etkilidir. 





 

Dizayn